Pszenica Patras to odmiana pszenicy ozimej, która została wprowadzona do rejestru odmian roślin uprawnych w Polsce w 2018 roku. Jest to odmiana o średnio wczesnym terminie dojrzewania, charakteryzująca się dobrą wydajnością i odpornością na podstawowe choroby. Nazwa „Patras” nawiązuje do greckiego miasta Patras – co sugeruje, że odmiana mogła być testowana lub pochodzić z programów hodowlanych działających w klimacie śródziemnomorskim, choć w rzeczywistości została wyhodowana przez firmę DANKO Hodowla Roślin z Choryni w Polsce.
✅ Główne zalety pszenicy Patras
Wysoka plonowość – w warunkach polskich osiąga średnio 8,5–9,5 t/ha, a w dobrej uprawie nawet powyżej 10 t/ha
Dobra jakość ziarna – odpowiednia do produkcji mąki chlebowej
Odporność na choroby – szczególnie na mączniaka prawdziwego, rdzę brunatną i septoriozę liściową
Dobra zimostójność – kluczowa cecha dla pszenicy ozimej w klimacie umiarkowanym
Średnio wczesne dojrzewanie – umożliwia wcześniejszy zbiór i lepsze wykorzystanie pola
📊 Tabela: Parametry agrotechniczne i użytkowe pszenicy Patras
Cecha
Wartość / Opis
Typ
Pszenica ozima, odmiana jasna
Termin dojrzewania
Średnio wczesny
Wysokość rośliny
Ok. 90–100 cm – średnia, odporna na poléganie
Plon ziarna (średnia krajowa)
8,5–9,5 t/ha (w zależności od warunków)
Waga hektolitrowa
78–82 kg/hl – bardzo dobra
Zawartość białka
11–12,5% – odpowiednia do piekarnictwa
Indeks uprawny (PU)
6 – bardzo dobry (skala 1–9, gdzie 9 = najlepszy)
Zimostójność
7/9 – bardzo dobra
Odporność na mączniaka
7/9
Odporność na rdzę brunatną
8/9
Odporność na septoriozę
6/9
Skala ocen odporności i cech użytkowych: 1 (najgorszy) – 9 (najlepszy), według COBORU (Centralna Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych)
🌱 Agrotechnika uprawy pszenicy Patras – krok po kroku
1. Termin siewu
Optymalny: od 20 września do 10 października (w zależności od regionu)
Wcześniejszy siew może zwiększyć ryzyko chorób i nadmiernego rozkrzewienia
Późny siew – obniża plon i zimostójność
2. Gęstość siewu
Zalecana: 3,5–4,5 mln nasion/ha
W gorszych warunkach (np. słabe gleby, późny siew) – zwiększyć do 5 mln/ha
W dobrych warunkach – można zmniejszyć do 3,5 mln/ha, aby uniknąć nadmiernego zagęszczenia
3. Nawożenie
Azot: 120–160 kg N/ha (w zależności od plonotwórczości gleby i poplonu)
1. dawka: 40–60 kg N – jesień (przed zimą)
2. dawka: 60–80 kg N – wiosna (BBCH 25–30)
3. dawka: 20–40 kg N – w fazie kłoszenia (BBCH 37–39) – poprawia jakość ziarna
Fosfor i potas: dawkować wg analiz gleby, zwykle 60–80 kg P₂O₅ i K₂O/ha
Mikroelementy: szczególnie wapń, magnez i siarka – ważne na glebach kwaśnych i lekkich
4. Ochrona roślin
Fungicydy: zalecane 2 opryski:
1. w fazie krzewienia (BBCH 30–32) – przeciw septoriozie i mączniakowi
2. w fazie kwitnienia (BBCH 61–65) – przeciw fuzariozie kłosów
Herbicydy: stosować jesienią lub wczesną wiosną – zależnie od chwastów
Insektycydy: rzadko potrzebne, ale warto monitorować szkodniki (np. mszyce, chruszcz majowy)
5. Zbiór
Termin: koniec lipca – początek sierpnia (w zależności od pogody)
Wilgotność ziarna do zbioru: ok. 14–15%
Uwaga: nie przeciągać ze zbiorem – ryzyko uszkodzenia ziarna przez deszcze i niskiej jakości
📈 Porównanie z innymi popularnymi odmianami pszenicy ozimej (dane średnie z lat 2020–2023)
Odmiana
Plon (t/ha)
Zawartość białka (%)
Waga hektolitrowa (kg/hl)
Zimostójność (1–9)
Indeks uprawny
Patras
9,2
11,8
80
7
6
Tonacja
9,0
11,5
79
8
6
Kandela
8,8
12,2
81
6
5
Żura
9,5
11,0
77
7
7
RGT Sacramento
9,3
12,0
82
6
6
Źródło: COBORU, dane średnie z doświadczeń państwowych
❗ Wady i ograniczenia odmiany Patras
Średnia odporność na fuzariozę kłosów – wymaga odpowiedniej ochrony fungicydowej w fazie kwitnienia
Umiarkowana odporność na septoriozę – w latach wilgotnych może wymagać wcześniejszego oprysku
Wymaga dobrej agrotechniki – nie jest odmianą „dla leniwych”, szczególnie w zakresie nawożenia azotem i ochrony
💡 Porady praktyczne dla rolników
✔ Monitoruj fazę rozwojową roślin – kluczowe dla skutecznego nawożenia i ochrony ✔ Nie przekraczaj dawek azotu – może prowadzić do polégania i gorszej jakości ziarna ✔ Stosuj ochronę przeciwko fuzariozie – nawet jeśli rok wydaje się suchy ✔ Przeprowadź analizę gleby co 3–4 lata – aby uniknąć niedoborów mikroelementów ✔ Rozważ rotację upraw – pszenica po pszenicy = większe ryzyko chorób i chwastów
🧪 Ciekawostki i fakty
Pszenica Patras została zarejestrowana również w Niemczech i na Słowacji – co potwierdza jej uniwersalność.
W badaniach jakościowych uzyskała ocenę „dobry” w grupie odmian chlebowych – sprawdza się w piekarniach.
Jest odmianą typu „dwupłatową” – czyli o dwóch płatach plew w kłosie, co wpływa na lepszą jakość mąki.
W doświadczeniach polowych najlepiej radzi sobie na glebach średnich i dobrych – na bardzo lekkich lub bardzo ciężkich może nie osiągnąć pełnego potencjału.
📌 Podsumowanie – dla kogo warto wybrać Patras?
✅ Dla rolników prowadzących intensywną uprawę zbóż ✅ Dla tych, którzy chcą połączyć wysoki plon z dobrą jakością ziarna ✅ Dla gospodarstw z umiarkowanym klimatem i dobrymi glebami ✅ Dla osób gotowych do precyzyjnej agrotechniki i ochrony roślin
Pszenica Patras to nowoczesna, wydajna i odporna odmiana, która może stać się filarem w gospodarstwie rolnym – pod warunkiem, że zostanie uprawiona zgodnie z zaleceniami agrotechnicznymi. Dzięki dobrej zimostójności, wysokiej wadze hektolitrowej i stabilnej plonowości, zasługuje na uwagę zarówno dużych gospodarstw, jak i mniejszych, rodzinnych upraw.
Artykuł przygotowany na podstawie danych z COBORU, materiałów hodowli DANKO oraz doświadczeń rolników z lat 2018–2024.
